post title

Gastroenterologija

Gastroenterologija predstavlja disciplinu Interne medicine. Naziv gastroenterologije potiče od grčkih reči “gastros” što znači stomak, “enteron” su creva i “logos” je nauka. Bavi se proučavanjem bolesti probavnog sistema, pa se samim tim bavi bolestima Jednjaka, želuca, tankog creva, debelog creva, ali i bolesti bilijarnog sistema, Pankreasa i Peritoneuma.

Najvažniji simptomi kod oboljenja probavnog trakta su disfagija, odinofagija, melena, haematochesis, bol u abdomenu, nagon na povraćanje, ali i septični sindromi izazvani različitim bakterijskim infekcijama.


GASTROENTEROLOŠKI  PREGLED

je pregled interniste gastroenterologa koji na osnovu anamneze, kliničkog pregleda i dijagnostičkih procedura postavlja preciznu dijagnozu i propisuje terapiju.

ULTRAZVUK ABDOMENA, predstavlja ultrazvučni prikaz: jetre, žučne kese i žučnih puteva, pankreasa, slezene, bubrega, abdominalne aorte.

Priprema za pregled: Dan pre pregleda ne bi trebalo jesti hranu koja nadima (pasulj, kupus, grašak i sl.). Ne treba jesti niti piti kafu 4-5 sati pre pregleda (inače žučna kesa bude prazna i ne vidi se dobro). Idealno bi bilo uraditi pregled ujutro, na prazan stomak, posle pražnjenja creva.

GASTROSKOPIJOM se pregleda gornji digestivni trakt – jednjak, želudac i dvanaestopalačno crevo. Pregled se obavlja pomoću endoskopa – dugačke, tanke (debljine malog prsta), fleksibilne cevi na kojoj se nalaze kamera i izvor hladnog svetla, a koja se preko usne duplje uvodi u jednjak i dalje do dvanaestopalačnog creva. Gastroskopski pregled se najčešće primenjuje u slučajevima bola u gornjem stomaku, otežanog gutanja, učestalog povraćanja, ili krvarenja u digestivnom traktu. Ova metoda se može primeniti i u terapijske svrhe, na primer za uklanjanje polipa. Endoskop omogućava i uzimanje malog uzorka tkiva, biopsiju, za potrebe histopatološke analize.

KOLONOSKOPIJA predstavlja dijagnostičku proceduru kojom se pomoću dugog, fleksibilnog, cevastog optičkog instrumenta (kolonoskopa) pregleda unutrašnjosti debelog creva u njegovoj celokupnoj dužini. Ova metoda se primenjuje u slučajevima kada postoje rani znaci karcinoma, polipi, zapaljenje, čir ili krvarenje unutar debelog creva. Kolonoskopija se smatra i metodom izbora u skriningu, tj. preventivnoj dijagnostici, karcinoma debelog creva, četvrtog po učestalosti i kod žena i kod mučkarca. Prema preporuci Američkog Kancerološkog Udruženja (American Cancer Society) i muškarci i žene bi nakon pedesete godine života trebalo da obavljaju kolonoskopski pregled na svakih 10 godina.

Pregled bi trebalo raditi i ranije i češće u slučajevima kada postoje dodatni faktori rizika, kao što su:

• porodična istorija karcinoma debelog creva ili adenomatoznih polipa kod srodnika u prvom kolenu srodstva pre 60-e   godine ili kod dva srodnika u prvom kolenu u bilo kojoj životnoj dobi,
• porodica sa naslednim sinndromima kolorektalnog kancera, kao što su adenomatozni polipi,
• lična istorija karcinoma debelog creva ili adenomatoznih polipa,
• lična istorija hronične inflamatorne bolesti creva (Kronova bolest).

FLEKSIBILNA REKTOSIGMOIDOSKOPIJA je pregled završnog dela debelog creva (sigmoidnog creva i rektuma). savitljivim, optičkim instrumentom (sigmoidoskop, dužine 50 cm) sa izvorom hladnog svetla koji omogućava prikaz svih anatomskih struktura silaznog dela debelog creva, kao i patološke promene u samom crevu (tumori, krvarenja, divertikulumi). Rektosigmoidoskopija se izvodi u slučajevima krvarenja iz debelog creva (pojava krvi u stolici), pojave sluzi u stolici, bola u predelu čmara ili debelog creva, česti izostanci stolice po nekoliko dana, prolivi sa primesama sluzi.

Prilikom pregleda se može osetiti manja neprijatnost, nadutost (zbog uduvavanja vazduha u debelo crevo) ili bol u području debelog creva ili u trbuhu.


Priprema za pregled

Za kolonoskopski pregled i rektosigmoidoskopiju neophodno je prethodno čišćenje creva koje se izvodi uzimanjem nekog laksativog sredstva (sredstva za čišćenje creva) 2 dana pre pregleda.

1. dan: Uzimati samo bistre supe, bistri sok od jabuke, čajeve i vodu
2. dan: nastaviti sa tečnom ishranom i :
u 8 časova rastvoriti 1 kesicu praška FORTRANS u 1 litru vode i ispiti u roku od 1 sata
u 10 časova rastvoriti još 1 kesicu praška FORTRANS u 1 litru vode i ispiti u roku od 1sata
u 16 časova rastvoriti još 1 kesicu praška FORTRANS u 1 litru vode i ispiti u roku od 1sata
u 18 časova rastvoriti još 1 kesicu praška FORTRANS u 1 litru vode i ispiti u roku od 1sata
Na dan intervencije ne jesti i ne piti ništa.

Biopsija je uzimanje uzorka tkiva za patohistološku analizu i izvodi se tokom endoskopskog pregleda.

ANESTEZIJA - Pregledi se mogu obaviti i uz laku intravensku anesteziju, što je znatno konfornije za pacijenta. Kratkotrajno uspavljivanje blagim anestetikom vrši se uz stručni nadzor specijaliste anesteziologa, a u svrhu bezbolnog obavljanja neugodnih pregleda (gastroskopije, kolonoskopije, rektosigmoidoskopije).

Ukoliko se pregled obavlja u anesteziji: NE PITI TEČNOST 3 SATA PRE PREGLEDA!

UREA ZA IZDISAJNI TEST predstavlja najvalidniju, neradioaktivnu, neinvazivnu metodu za određivanje prisustva Helicobacter pylori u želucu, najčešćeg uzroka nastajanja gastritisa i ulkusne bolesti. Smatra se da ima ulogu i u nastajanju adenokarcinoma želuca, kao i limfoma koji su ograničeni na želudačnu sluznicu. Procenjuje se da je bakterijom Helicobacter pylori inficirano 50-60% svetske populacije. Ova bakterija se smatra karcinogenom prvog reda, zajedno sa nitritima, ali se karcinom ipak javlja kod malog broja inficirane populacije, manje od 1%.

Metoda podrazumeva primenu izotopa ugljenika C13 koji se zbog izuzetno dugog vremena poluraspada smatra neradioaktivnim, za razliku od ranije korišćenog radioaktivnog ugljenika C14. Prilikom testa pacijent popije jednu tabletu u kojoj se nalazi urea obeležena ugljenikom C13. Ukoliko postoji Helicobacter pylori infekcija, bakterija će metabolisati ureu obeleženu sa ugljenikom C13, pri čemu se oslobađa ugljen dioksid sa C13. Tako će se u vazduh koji pacijent izdiše spektroskopsi detektovati povišen odnos izotopa C13 i normalno prisutanog izotopa ugljenika C12. Ovaj test je jedini priznat kao pouzdan i za potvrđivanje da li je eradikacija bakterije uspešno izvršena nakon terapije.